CMIP (Coupled Model Intercomparison Project) ही जगभरातील हवामान मॉडेल्सची सामूहिक चाचणी योजना आहे, ज्यातून वेगवेगळ्या मॉडेल्सचे निष्कर्ष तुलना करून हवामान बदल समजून घेतला जातो. CMIP5 मॉडेल्समुळे तापमानवाढ, पाऊस आणि समुद्रपातळी बदल यांचे महत्त्वाचे अंदाज मिळाले, त्यापुढील टप्पा असलेली CMIP6 योजना अधिक सूक्ष्म, अचूक आणि प्रदेशनिहाय हवामान बदलांचे अंदाज देते.
पूर्वी बंगालच्या उपसागरातील बहुतेक चक्रीवादळे भारताच्या दक्षिण-पूर्व किनारपट्टीवरील राज्यांमध्ये धडकत असत. मात्र CMIP6 उच्च रिझोल्यूशन हवामान मॉडेल्सवर आधारित २०१५ ते २०५० या कालावधीतील अंदाज दर्शवतात की चक्रीवादळांच्या मार्गांमध्ये हळूहळू उत्तरेकडे झुकणारा बदल होत आहे. या बदलामुळे चक्रीवादळे आता अधिकाधिक ओडिशा आणि पश्चिम बंगालच्या दिशेने सरकण्याची शक्यता वाढत असल्याचे स्पष्ट होते.
भारतावर हवामान बदलाचे तापमान, मान्सून, हिमालय, महासागर, किनारी पूर आणि चक्रीवादळांवरील ठोस स्थानिक परिणामांचा आढावा.
एल निनो वर्षी भारतात एकूण पाऊस कमी पडतो, पण मध्य भारत व पश्चिम घाटात अतिवृष्टीचे प्रमाण वाढते. हा लेख दाखवतो की एल निनो म्हणजे केवळ दुष्काळ नाही, तर दुष्काळासोबत अचानक येणाऱ्या पुरांचीही जोखीम आहे.
एल निनो आणि ला निनाचे भारतीय पावसाळ्यावर आणि हवामानावर होणारे परिणाम, वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून सोप्या भाषेत समजावून सांगितले.
हवामान बदलामुळे डेंग्यू रोगाचे प्रसार कसे बदलत आहे आणि भविष्यातील आजारपणाची अंदाजे कशी करता येतील, याबद्दल नवीन संशोधनाचे महत्त्वपूर्ण निष्कर्ष.