El Niño and the Indian Monsoon — A Tug of War Across Oceans
El Niño suppresses India's monsoon — but not always. This article unpacks the ENSO-monsoon link, regional contrasts, and the Indian Ocean Dipole's counterforce role.
El Niño suppresses India's monsoon — but not always. This article unpacks the ENSO-monsoon link, regional contrasts, and the Indian Ocean Dipole's counterforce role.
Latest forecasts predict a Super El Niño event for 2026, but a concurrent positive Indian Ocean Dipole is expected to prevent the typical drought conditions over the Indian subcontinent.
२०२६ च्या सुपर एल निनो आणि सकारात्मक भारतीय महासागरीय डिपोल (IOD) चा महाराष्ट्राच्या पावसाळ्यावर कसा परिणाम होणार आहे याचे वैज्ञानिक विश्लेषण.
पूर्वी बंगालच्या उपसागरातील बहुतेक चक्रीवादळे भारताच्या दक्षिण-पूर्व किनारपट्टीवरील राज्यांमध्ये धडकत असत. मात्र CMIP6 उच्च रिझोल्यूशन हवामान मॉडेल्सवर आधारित २०१५ ते २०५० या कालावधीतील अंदाज दर्शवतात की चक्रीवादळांच्या मार्गांमध्ये हळूहळू उत्तरेकडे झुकणारा बदल होत आहे. या बदलामुळे चक्रीवादळे आता अधिकाधिक ओडिशा आणि पश्चिम बंगालच्या दिशेने सरकण्याची शक्यता वाढत असल्याचे स्पष्ट होते.
एल निनो वर्षी भारतात एकूण पाऊस कमी पडतो, पण मध्य भारत व पश्चिम घाटात अतिवृष्टीचे प्रमाण वाढते. हा लेख दाखवतो की एल निनो म्हणजे केवळ दुष्काळ नाही, तर दुष्काळासोबत अचानक येणाऱ्या पुरांचीही जोखीम आहे.
एल निनो आणि ला निनाचे भारतीय पावसाळ्यावर आणि हवामानावर होणारे परिणाम, वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून सोप्या भाषेत समजावून सांगितले.